Teknika averto: Via retumilo malbone traktas stilfoliojn. Tial vi ne povas vidi la ĝustan aspekton de tiu ĉi paĝo. Tamen ĝia enhavo estas plene alirebla.
hejmpaĝoenhavokontakto
TEC: Terminologia Esperanto-Centro
Heidi Suonuuti

Terminologia laboro koncize

Jen 38 paŝoj el la libro "Terminologia Gvidilo" de Heidi Suonuuti. Vi povas mendi ĝin per la katalogo de UEA.

Organizu la laboron

1. Starigu laborgrupon el 5-8 fakuloj.

2. Dungu trejnitan terminologon por asisti la grupon. Tio plirapidigos la laboron kaj plibonigos la kvaliton de la rezulta terminaro.

3. Kolektu informojn pri principoj, metodoj kaj procedoj en terminologia laboro.

4. Organizu enkondukan seminarion pri praktika terminologia laboro por ĉiuj membroj de la grupo.

5. Determinu vian celgrupon kaj pritaksu ties bezonojn.

6. Limigu vian fakon. Notu la subfakojn, kiujn vi volas inkludi kaj tiujn, kiujn vi intencas ekskludi.

7. Elektu la lingvojn traktotajn.

8. Kolektu vortarojn kaj aliajn dokumentojn publikigitajn en la koncerna fako.

9. Kolektu tekstojn, en kiuj gravaj nocioj estas identigeblaj.

NOTO - Utilaj informoj troveblas en diversaj tipo de dokumentaĵoj.

10. Pritaksu la dokumentaron aŭ ĝian fidindecon kaj gravecon. Tradukitan materialon uzu singarde.

11. Decidu pri la nombro de la nocioj inkludendaj.

12. Ellaboru detalan planon.

13. Elektu la medion kaj formaton de registrado. Uzu komputilon, se eblas.

Registru kaj strukturu la informon

14. Analizu la dokumentaron kaj identigu la nociojn, kiuj apartenas al la fako.

15. Elektu la nociojn inkludendajn kaj strukturu ilin en nocio-sistemon. Uzu diagramojn por organizi la nocio-sistemojn. Kontrolu kaj korektu breĉojn kaj koincidojn en aŭ inter la sistemoj.

NOTO - Se vi laboras pri plurilingva terminaro, strukturu la nocio-sistemojn aparte por ĉiu lingvo.

16. Kolektu kaj registru terminojn, difinojn kaj aliajn gravajn informojn de la fontodokumentaro. Konsultu fakulojn.

Difinu la nociojn

17. Sekvu la nocio-sistemojn dum ellaborado de la difinoj. En genraj nocio-sistemoj bazu vian difinon sur la plej proksimaj superordigita nocio. Se necese, en partecaj aŭ asociaj difinoj uzu ĝeneralan terminon. Ekzemploj de utilaj vortoj estas eco, fenomeno, scienco, rimedo, procedo, sistemo. Vortkombinaĵoj kiel parto de (instrumento), elemento en (sistemo), komponanto de (sistemo) indikas partecajn rilatojn, kaj rezulto de (ago), produkto de (procedo) indikas asociajn rilatojn. La resto de la difino priskribas, kiamaniere la nocio diferencas de la ligitaj nocioj en la sama sistemo.

18. Citu normojn aŭ aliajn fidindajn fontojn, se iel eblas. Notu la fonton en rektaj krampoj, ekzemple: [ISO 2382-2:1993].

19. Ne skribu aŭ citu difinon, kiu ne adekvate metas la nocion en vian nocio-sistemon. Se difino citita el aŭtoritata fonto devas esti reverkita, atentu ne ŝanĝi la intension aŭ ekstension de la nocio.

20. Skribu difinojn, kiuj utilas al la uzonto. Alte teknikaj esprimoj, kiel ekz. matematikaj formuloj, ne konformas al la bezonoj de laikoj. Aliflanke difino, kiu ne donas teknikajn informojn, ne kontentigos la bezonojn de specialisto.

21. Ne anstataŭigu difinojn por ilustraĵoj.

22. Priskribu nur po unu nocion en difino. Ĉiu nocio, kiu bezonas klarigon, estu difinita aparte.

Evitu difinerarojn

23. Ne skribu difinojn tro larĝajn aŭ tro mallarĝajn. Inkludu nur karakterizaĵojn necesajn por identigi la nocion. Ĉiun aldonan informon oni povas inkludi kiel noton aŭ ekzemplon.

24. Evitu verki difinon, kiu aplikeblas nur al specifaj cirkonstancoj. Indiku la fakon de difino, se necesas, por eviti konfuzon. Tio precipe gravas, se termino rilatas al pluraj nocioj. Ekzemple: , .

25. Ne uzu en la difino la terminon de la difinata nocio, nek iun gramatikan varianton de tiu (interna cirklo).

26. Ne skribu difinojn, en kiuj unu nocio estas difinata per alia, kiu siavice estas difinata per la unua (ekstera circklo).

27. Skribu difinojn, kiuj priskribas, kio la nocio estas, ne kio ĝi ne estas.

Formulu la difinojn

28. Estu konciza. Skribu mallongajn difinojn en unu frazo.

29. Uzu nur ĝenerallingvajn vortojn, terminojn memklarigajn por la celgrupo kaj specialajn terminojn, kiuj estas difinitaj aliloke en via vortaro.

30. Uzu preferatajn terminojn por rilatigi al nocioj jam difinitaj.

31. Uzu la saman vortspecon en la difino kiel en la termino. Uzu verbon aŭ verban konstruaĵon por difini verbon, substantivon por difini substantivojn ktp.

32. Kontrolu la formon de la difinoj: singulara formo, minuskloj, sen artikolo je la komenco, sen punkto je la fino ktp.

Elektu la terminojn

33. Pritaksu la terminojn kaj klasifiku ilin laŭ ilia akcepteblo, ekz. preferata, evitinda, arkaika ktp.

34. Trovu la termino-ekvivalentojn kaj notu la gradon de ekvivalenteco.

35. Se termino rilatas al pluraj nocioj ("havas plurajn signifojn"), ĝi havu plurajn registraĵojn, se aliaj nocioj gravas por la koncerna fako.

Donu al la verko la finan formon

36. Elektu formon kaj vicordon de la registraĵoj.

37. Verku la enkondukan partojn kaj indeksojn de la vortaro.

38. Petu denaskan parolanton de la lingvo kaj specialiston de la fako legi viajn difinojn kaj kontroli la terminojn por certigi, ke ili estas adekvataj kaj klaraj.

Konsideru, ke en praktiko la paŝoj de la laborprocedo povas okazi samtempe.

Lasta ŝanĝo:
2005-04-30
Adreso:
http://esperanto.net/tec/suonuuti.html
ĉefpaĝo :: enhavo :: kontakto